Δώστε ιδιαίτερη προσοχή τους καλοκαιρινούς μήνες! - Σκόρος εξόρυξης τομάτας (Tuta Absoluta)

Είναι ένας σχετικά νέος εχθρός στη χώρα μας, αλλά έχει ήδη εξαπλωθεί σχεδόν σε όλη τη χώρα. Κατάγεται από τη Νότια Αμερική. Ανακαλύφθηκε στην Ευρώπη το 2006 και εδώ το 2009 σε θερμοκήπια στην περιοχή του Plovdiv. Είναι επιβλαβές κυρίως για τις ντομάτες και σε μικρότερο βαθμό για τις πατάτες και τη μελιτζάνα, αλλά προσβάλλει ακόμη και τις διαγονιδιακές (Bac.thuringiensis) πατάτες. Έχει παρατηρηθεί σε physalis, πιπεριά και φασόλια, αλλά δεν μπορεί να ολοκληρώσει την ανάπτυξή του σε αυτά. Υπό συνθήκες θερμοκηπίου, ο εχθρός αναπτύσσεται συνεχώς, όντας σε θέση να ολοκληρώσει την ανάπτυξη 8-10-12 γενεών. Σε θερμοκρασία 140 C, μια γενιά αναπτύσσεται σε 76 ημέρες, στους 200 C – σε 40 ημέρες, στους 250 C – σε 28 ημέρες και στους 270 C – σε 23 ημέρες.

Οι κάμπιες τρέφονται με όλα τα εναέρια μέρη. Σε αντίθεση με τις προνύμφες άλλων σκόρων εξόρυξης και μύγες εξόρυξης, σέρνονται κατά μήκος των τμημάτων του φυτού πριν εισέλθουν σε αυτά. Δαγκώνουν τις νεαρές άκρες και τους κορυφαίους οφθαλμούς ροκανίζοντας τον πυρήνα τους, προκαλώντας παραμόρφωση των φυτών και πτώση των μπουμπουκιών. Στο σημείο του δαγκώματος παρατηρείται ένας μικρός σωρός από σκούρα κοκκώδη περιττώματα.

Κατά την εξόρυξη των φύλλων, το δάγκωμα κάτω από την επιδερμίδα συμβαίνει τόσο από την κάτω όσο και από την πάνω πλευρά. Οι νάρκες γίνονται αντιληπτές μόνο μετά από δύο ημέρες. Καθώς οι κάμπιες μεγαλώνουν, τα ορυχεία γίνονται ορατά, διευρύνονται, συχνά διακλαδίζονται και βρίσκονται κατά μήκος ή δίπλα στις φλέβες. Τα περιττώματα είναι σκούρα και συνήθως συγκεντρώνονται σε κάποιο πλάγιο τμήμα του ορυχείου.Ο εχθρός επιτίθεται στις ντομάτες καθ’ όλη τη διάρκεια της καλλιεργητικής περιόδου. Προσαρμόζεται σε μεγάλο βαθμό στις περιβαλλοντικές συνθήκες και στα παρασκευάσματα που χρησιμοποιούνται, επομένως δεν είναι δυνατός ο έλεγχος του με ένα μόνο μέτρο και πρέπει να εφαρμοστεί μια στρατηγική στην οποία να συνδυάζονται μέτρα πρόληψης και εκρίζωσης.

Η παρουσία του ανιχνεύεται από παγίδες φερομόνης (2-3 ανά 10 στρέμματα) ή με εντοπισμό κάμπιων σε φυλλορυχεία (όχι προνύμφες μύγας). Στα θερμοκήπια η είσοδός του εμποδίζεται αν είναι δυνατόν με την τοποθέτηση διχτυών πάνω από τα ανοίγματα των παραθύρων και τις διπλές πόρτες.

Από τα αγροτεχνικά μέτρα για τη μείωση της πυκνότητάς του και του βαθμού προσβολής του, η καταστροφή των φυτών ζιζανίων-ξενιστών (από την οικογένεια Solanaceae), η συλλογή και καύση των φυτικών υπολειμμάτων στα θερμοκήπια ή το όργωμα μετά τη συγκομιδή για ντομάτες που παράγονται στην Πολωνία. Αυτά τα γεγονότα σπάνε τον κύκλο των σταδίων που δεν έχουν ολοκληρώσει την ανάπτυξή τους. Μέριμνα για την ταχεία ανάπτυξη των κηπευτικών φυτών – άρδευση, επεξεργασία, λίπανση, αμειψισπορά με μη επεμβατικές καλλιέργειες κ.λπ. έχουν αποτέλεσμα συνήθως στην αρχή της καλλιεργητικής περιόδου. Γίνεται σκληρή δουλειά για τη δημιουργία ανθεκτικών ποικιλιών και υβριδίων, αλλά προς το παρόν δεν υπάρχουν επίσημα καταχωρημένες.

Όταν πέφτουν στις παγίδες του νερού, μερικοί από τους σκώρους καταφέρνουν να πετάξουν πίσω και για να αυξηθεί η αποτελεσματικότητά τους, προστίθεται στο νερό λίγο σαπούνι (πλυντήριο ή απορρυπαντικό) ή φυτικό λίπος (έλαιο), το οποίο κολλάει στα φτερά του τις πεταλούδες και τις εμποδίζει να βγουν έξω.

Για μαζική σύλληψη χρησιμοποιούνται επίσης ελαφριές παγίδες, οι οποίες προσελκύουν αρσενικά και θηλυκά. Τοποθετούνται περίπου 1 μέτρο από το έδαφος, με μία παγίδα να καλύπτει έκταση ​​​500 έως 1000 m2.